Biuletyn Informacji Publicznej

Biuletyn Informacji Publicznej
Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Biogaz

Menu główne: Biuletyn Informacji Publicznej

Biogaz
/ autor: Sławomir Mucha / - odsłon

BUDOWA I EKSPLOATACJA BIOGAZOWNI ROLNICZYCH
Poradnik dla inwestorów zainteresowanych budową biogazowni rolniczych
więcej...

BIOGAZ

Informacje podstawowe
Definicja
Zgodnie z art. 3 ust 20a ustawy Prawo energetyczne (Art. 3, ust. 20a), biogaz rolniczy to paliwo gazowe otrzymywane z surowców rolniczych, produktów ubocznych rolnictwa, płynnych lub stałych odchodów zwierzęcych, produktów ubocznych lub pozostałości przemysłu rolno-spożywczego lub biomasy leśnej w procesie fermentacji metanowej.
Powstawanie biogazu
Biogaz, w sposób bardziej lub mniej intensywny, powstaje samoczynnie w procesie fermentacji beztlenowej wszelkich substancji organicznych, już w temperaturze kilkunastu stopni Celsjusza w warunkach beztlenowych.
Procesy fermentacji metanowej mogą być wykorzystane do kontrolowanej produkcji biogazu na dużą skalę w tzw. biogazowniach, np. na składowiskach odpadów komunalnych, oczyszczalniach ścieków lub w instalacjach rolniczych gdzie biogaz, z uwagi na stosowane substraty, nazywany jest biogazem rolniczym.
Proces fermentacji metanowej przebiega w warunkach beztlenowych, gdzie fermentują związki organiczne obecne w wykorzystywanych surowcach – głównie cukrach, białkach oraz tłuszczach, i jest ciągiem skomplikowanych procesów chemicznych, które zachodzą tylko dzięki współpracującym ze sobą grupom mikroorganizmów, w środowisku o neutralnym pH (6,5 – 7,5). Temperatura fermentacji zależy od gatunków mikroorganizmów, które w niej uczestniczą, a zatem pośrednio od rodzaju zastosowanego substratu. Bakterie psychrofilowe potrzebują temperatury od 8 do 20°C, jednak są one najmniej wydajne, a zatem pełna fermentacja może przebiegać długo, a uzysk biogazu może nie być zadowalający.
Bakterie mezofilowe, uważane za optymalne i najczęściej stosowane, najlepiej pracują w temperaturze 37-40°C. Najwydajniejsze są bakterie termofilne, które funkcjonują w temperaturach 55-65°C, jednak duże koszty związane z utrzymaniem tej temperatury oraz ponadprzeciętna czułość bakterii na zmiany warunków środowiska powodują, że są one używane niezwykle rzadko.
Niezależnie od stosowanych bakterii należy pamiętać, że proces pozyskiwania biogazu oparty jest o żywe mikroorganizmy, które wymagają ściśle określonych warunków fizycznych i chemicznych, a także precyzyjnie dobranych i dawkowanych substratów. Jeżeli te wymagania nie zostaną uwzględnione, proces powstawania biogazu zamiera lub przebiega w sposób nieefektywny, a tym samym nieopłacalny.
Oprócz wyżej wymienionych czynników, na wydajność produkcji biogazu mają również wpływ m.in.:
1. czas fermentacji;
2. rodzaj dobranych substratów oraz ich stężenie w mieszaninie;
3. stężenie substancji organicznych w fermentowanej masie;
4. sposób dozowania biomasy;
5. sposób mieszania biomasy;
6. obecność czynników toksycznych.
Orientacyjny skład biogazu prezentowany jest poniżej, jednak z uwagi na biologiczny charakter procesów towarzyszących powstawaniu biogazu, w niektórych sytuacjach realny skład ilościowy może być nieznacznie inny.
Metan (CH4): 45 – 80 %
Dwutlenek węgla (CO2): 20 – 45 %
para wodna (H2O): 2 – 7 %
Siarkowodór (H2S): 0 – 3 %
Azot (N2): 0 – 2 %
Wodór (H2): 0 – 2 %
Tlen (O2): 0 – 1 %
Merkaptany, inne śladowe: 0 – 1 %
Pierwsze, udokumentowane obserwacje naukowe dotyczące zjawiska fermentacji metanowej pochodzą z 1868 roku gdy E. Bechamp, prowadząc doświadczenia związane z fermentacją alkoholową sacharozy i skrobi zauważył, że w osadzie hodowli rozwijały się mikroorganizmy i wydzielał się gaz, w skład którego wchodził metan i dwutlenek węgla.

W Polsce biogaz po raz pierwszy do celów energetycznych wykorzystano w 1928 roku w oczyszczalni ścieków w Poznaniu. W roku 1956, w ówczesnej Katedrze Chemii Rolnej SGGW w Warszawie, rozpoczęto badania nad uzyskaniem biogazu z odpadów organicznych, w tym z obornika i gnojowicy.

Proces fermentacji metanowej to zespół beztlenowych procesów biochemicznych, w których wielkocząsteczkowe substancje organiczne, wspomniane wcześniej są rozkładane do alkoholi lub niższych kwasów organicznych, a później metanu, dwutlenku węgla i wody. Poniższy schemat przedstawia kolejne etapy produkcji biogazu.

 Schemat etapów produkcji biogazu
Wykorzystanie
Energię z biogazu wykorzystać można na kilka różnych sposobów. Najwydajniejsze, pozwalające w największym stopniu wykorzystać energię chemiczną biogazu, są procesy skojarzonej produkcji energii – elektrycznej i ciepła (tzw. kogeneracja) lub dodatkowo chłodu (tzw. trigeneracja). Możliwe jest również wykorzystywanie energii poza terenem biogazowni – jako paliwa gazowego. W tym przypadku konieczne jest oczyszczenie biogazu (oprócz siarkowodoru usunięcie również dwutlenku węgla). Proces ten pozwala na tłoczenie biogazu do sieci gazowej lub sprężenie go i używanie jako paliwa CNG (ang. Compressed Natural Gas – Sprężony Gaz Ziemny), a właściwie, z uwagi na pochodzenie biogazu – bioCNG. Należy jednak pamiętać, że zarówno oczyszczenie biogazu jak i jego sprężenie są procesami wysoce energochłonnymi, a tym samym, z uwagi na szeroką dostępność innych, łatwiejszych i mniej energochłonnych możliwości jego zagospodarowania, mają ograniczoną popularność.

Produkcja energii z biogazu odbywać się może w różnego rodzaju urządzeniach – silnikach o zapłonie samoczynnym (Diesla), silnikach o zapłonie iskrowym (Otto), kotłach gazowych oraz turbinach gazowych. Należy jednak pamiętać, że w przypadku wykorzystania silników o zapłonie samoczynnym wymagane jest współspalanie biogazu oraz oleju napędowego lub alternatywnie oleju opałowego, biodiesla albo oleju roślinnego. Paliwo ciekłe służy do zainicjowania spalania w cylindrze i stanowić może maksymalnie do 10% mieszaniny.

Biogazownia
W zależności od stosowanej technologii, sposobu zagospodarowywania biogazu, stosowanych substratów oraz skali obiektu, biogazownie mogą się od siebie znacznie różnić. Podstawowe elementy (jeżeli chodzi o ich rolę) są jednak we wszystkich obiektach jednakowe.
Pierwszym elementem jestzbiornik na substraty. Z uwagi na konieczność zapewnienia ciągłej dostępności biomasy do fermentacji oraz zachowania jej określonej wilgotności, w zdecydowanej większości obiektów stosuję się kilka różnych substratów. Stąd, zbiornik na substraty wyposażony jest w system mieszający oraz elementy rozdrabniające biomasę, co pozytywnie wpływa na łatwość jej przyswajania przez mikroorganizmy.
Ze zbiornika biomasa transportowana jest, najczęściej za pomocą podajnika ślimakowego, dokomory fermentacyjnej, która stanowi główny element biogazowni, w którym zachodzi właściwy proces fermentacji. Komora jest szczelnym zbiornikiem o pojemności od kilkudziesięciu do kilku tysięcy m3 wyposażonym w mieszadła, w którym utrzymywana jest stała temperatura, zależna od stosowanych bakterii. W komorze substraty są mieszane, co pozwala bakteriom pracować w całej objętości komory.
Z uwagi na konieczność utrzymania tempa procesu, nie jest możliwe przechowywanie biomasy w komorze fermentacyjnej aż do pełnego jej wykorzystania, dlatego biomasa z niej wypompowywana ma jeszcze pewien potencjał do produkcji biogazu. Najczęściej stosuje się więckomory pofermentacyjne, również wyposażone w mieszadła i często również elementy grzejne, gdzie substraty mogą przez pewien czas być przetwarzane przez bakterie produkujące biogaz. W zastępstwie komór pofermentacyjnych, a w niektórych sytuacjach jako kolejny etap, stosuje się również tzw. laguny. Są to zbiorniki dużej pojemności, najczęściej w formie zagłębień w ziemi, odpowiednio zabezpieczone, o pojemności rzędu dziesiątek tysięcy m3, gdzie przefermentowana biomasa jest składowana aż do momentu jej wykorzystania. Jednak również na tym etapie możliwe jest jeszcze pozyskiwanie pewnych ilości biogazu, jednak wymaga to przykrycia i uszczelnienia lagun.
Biogaz wyprodukowany na każdym z etapów, przez instalację usuwającą siarkowodór, kierowany jest dozbiornika biogazu, który pełni rolę magazynu i zbiornika buforowego paliwa.
W zależności od sposobu zagospodarowywania biogazu ostatnie elementy biogazowni są różne. Najczęściej jednak biogaz ze zbiornika kierowany jest do silnika spalinowego (jednego lub kilku) sprzęgniętegoz agregatem prądotwórczymoraz wyposażonego w systemy odzyskiwania ciepła z chłodzenia silnika, a w niektórych przypadkach odzyskującego ciepło również ze spalin za pomocą rekuperatora.

Substraty

Jako substratu do produkcji biogazu może służyć większość substancji, w których składzie znajdują się związki organiczne, a więc znaczna część substancji obecnych w rolnictwie i przemyśle rolno-spożywczym. Ilości biogazu możliwego do uzyskania podczas fermentacji określonych substratów znacznie się od siebie różnią i mogą wahać się od kilkunastu do kilkuset m3 biogazu z tony substratu. Niższą produktywnością charakteryzują się np. odchody zwierzęce, wysłodki buraczane, wyższą natomiast – m.in. kiszonki roślinne, wytłoki owocowe, tłuszcze poflotacyjne oraz melasa. Należy jednak mieć na względzie, że dla produkcji biogazu oprócz jakości substratów liczy się również ich ilość.
Najpopularniejszymi substratem do produkcji biogazu, zarówno z uwagi na dostępność jak i praktyczną możliwość zagospodarowania szkodliwych substancji jest mieszanina odchodów zwierzęcych (najczęściej gnojowicy) oraz kiszonki roślinnej (najczęściej z kukurydzy). Mieszanina taka zapewnia nie tylko znaczną ilość biogazu, ale także właściwe warunki i parametry dla pracy mikroorganizmów.

Specyfika procesów fermentacji

Charakterystyka procesów zachodzących w biogazowni pozwala na mieszanie ze sobą praktycznie dowolnych substancji dopuszczonych do używania jako substrat biogazowy. Należy jednak pamiętać, że proces fermentacji metanowej wymaga określonego zakresu parametrów fizykochemicznych, a same bakterie mają określone zdolności przetwarzania substratów i konieczne jest zapewnienie im odpowiedniej ilości substratów – zarówno zbyt mała ilość zadawanych substancji jak również przeciążenie bakterii może wywoływać negatywne efekty, włącznie z całkowitym wyhamowaniem procesu fermentacji. Jest to szczególnie niekorzystne gdyżosiągnięcie maksymalnej wydajności nowouruchomionej biogazowni (ustabilizowanie ilości bakterii) trwa zazwyczaj kilka miesięcy, kiedy wydajność procesu, a tym samym ilość produkowanej energii, jest niestabilna i zaniżona w stosunku do wartości projektowanych.
Ponieważ nie cała masa substratów zadana do komór fermentacyjnych ulega rozłożeniu podczas fermentacji metanowej, oprócz biogazu, użytkownik biogazowni otrzymuje również znaczną ilość masy pofermentacyjnej. Biomasa ta, samodzielnie lub z określonymi domieszkami, stanowić może cenny nawóz, gdyż zawarty w niej azot podczas fermentacji przechodzi w formę amonową (łatwiej przyswajalną przez rośliny i trudniej wymywaną z gleby). Ponadto masa pofermenantacyjna charakteryzuje się poniższymi cechami:

Ilość tej biomasy jest ściśle uzależniona od stosowanych substratów i stosowanej technologii jednak należy oczekiwać, że przy prawidłowo prowadzonym procesie, podczas pracy z pełnym obciążeniem, z każdej tony substratu pozostanie nie mniej niż 600 kg masy pofermentacyjnej (600 – 850 kg).
Ilość wyprodukowanej energii może ulegać pewnym wahaniom w zależności od jakości biogazu, przyjmuje się, że w systemach skojarzonych (kogeneracja)z 1m3 biogazu można wyprodukować od 1,9 do 2,8kWh (średnio 2,1kWh) energii elektrycznej i od 1 do 2,9kWh ciepła.

Sposoby postępowania z obornikiem, odchodami zwierzęcymi oraz produktami ubocznymi pochodzenia rolniczego znane są producentom rolnym od wieków. Rozpoznana jest także przez naukowców i praktyków (rolników) rola odpowiedniego ich pryzmowania czy też kompostowania oraz rola temperatury i czasu jej działania w prawidłowym przebiegu procesu. Potrafimy określić, jakie zjawiska zachodzą podczas tlenowej lub beztlenowej obróbki tych materiałów i wykorzystać tą wiedzę m.in. do sanitacji odchodów zwierzęcych. Powszechnie wiadomo, żenajgorszym i jednocześnie najtańszymsposobem zagospodarowania odpadów poprodukcyjnych z rolnictwa jest ich użyciew stanie nieprzetworzonymdo bezpośredniego nawożenia pól.
Dotychczasowa wiedza poparta badaniami naukowymi, a także obserwacjami rolników pozwalają stwierdzić, że nieprzetworzone „odpady” z produkcji zwierzęcej czy roślinnej mogą mieć negatywny wpływ na stan środowiska naturalnego. Biorąc pod uwagę te zagrożenia, a także pojawiające się okresowo mutacje drobnoustrojów, ten najtańszy sposób zagospodarowania odchodów zwierzęcych oraz odpadów i pozostałości z przemysłu rolno-spożywczego nie powinien być wykorzystywany.
Rozwiązaniem powyższych problemów może okazać się biogazownia rolnicza, która pozwala, w zakresie znanego i zbadanego już procesu, przetworzyć ww. surowce na biogaz, z którego można produkować energię elektryczną i ciepło, a pozostałości z jego produkcji wykorzystywać do nawożenia pól.Wykorzystanie procesu fermentacji beztlenowej jest obecnie najbardziej proekologicznym sposobem utylizacji tych substratów. Należy pamiętać, że zastosowanie odpowiedniej do składu substratowego technologii umożliwia właściwe oddziaływanie na zawarte w nich drobnoustroje poprzez czynniki takie jak:

• temperatura,
• czas jej działania,
• kwasowość mieszaniny fermentacyjnej,
• destrukcja struktur komórkowych poprzez równoczesne działanie wysokiej temperatury, wysokiego ciśnienia oraz gwałtownego rozprężania materiałów wsadowych przed wprowadzeniem ich do komory fermentacyjnej.

Tylkonieznajomość procesów zachodzących podczas wytwarzania biogazu, błędy w prowadzeniu procesu produkcji lub brak fachowego nadzoru w czasie eksploatacji biogazownimoże prowadzić do zagrożeńdla zdrowia ludzi lub środowiska naturalnego. Dostępna wiedza pozwala, aby dla każdego zestawu substratów wprowadzanych do biogazowni dobrać odpowiednią technologię przygotowania i obróbki. Należy jednak pamiętać, że nieprawidłowe działanie biogazowni, spowodowane złym doborem substratów czy rodzaju technologii, zalicza się do zjawisk patologicznych. Najczęściej zjawiska takie związane są z biogazowniami utylizacyjnymi dla odpadów zwierzęcych,biogazownia rolnicze uznaje się za najbezpieczniejsze, ze względu na zastosowany wsad.

Korzyści związane z budową biogazowni
Budowa biogazowni opartych na substracie pochodzenia rolniczego oraz produkcja z niego energii elektrycznej i cieplnej ma wiele zalet. Wśród najważniejszych wymienić można:
•  produkcję tzw. zielonej energii, która wiąże się z możliwością uzyskiwania świadectw pochodzenia za produkcję energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii, które stanowić mogą towar zbywalny na Towarowej Giełdzie Energii bądź w umowach dwustronnych;
•  redukcję kosztów i ilości składowanych odpadów ;
•  ochronę środowiska naturalnego poprzez zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych do atmosfery oraz wykorzystania substratów, które składowane mogą podlegać niekontrolowanym procesom gnilnym;
•  uzyskiwanie nawozu zawierającego potas i azot o niewielkiej uciążliwości zapachowej (możliwość jej zupełnej niwelacji poprzez odpowiednie podawanie nawozu) oraz znacznej przyswajalności przez rośliny;
•  eliminację nieprzyjemnych zapachów powodowanych przez składowanie odpadów, które mogą stać się substratami do biogazowni;
•  wytwarzanie energii z biomasy nie konkurującej z rynkiem żywności lub nadwyżek produkcji rolnej na cele żywnościowe;
•  wzrost przychodów rolnictwa oraz konkurencyjności przetwórstwa rolno-spożywczego związane z wykorzystaniem produktów nie stanowiących do tej pory towaru.

Przepisy krajowe
1. podstawowym aktem prawnym jest ustawaPrawo energetycznez dnia 10 kwietnia 1997 r. (Dz. U. 2006, Nr 89, poz. 625), która szczegółowo określa:
• definicję biogazu rolniczego;
• zasadyprzyłączania do sieciodnawialnych źródeł energii;
• warunkiwytwarzania energii elektrycznej i cieplnej(również zodnawialnych źródeł energii w tym z bigazu rolniczego);
• zasadyprzyznawania świadectw pochodzenia tzw. „zielonych”(dla energii elektrycznej pochodzącej z odnawialnych źródeł energii)i „czerwonych”(dla energii elektrycznej wytworzonej w wysokosprawnej kogeneracji);
• zasady przyznawania świadectw pochodzenia na biogaz oczyszczony do jakości gazu ziemnego i prowadzony do sieci dystrybucyjnej.

2. wysokość oraz zasadyopodatkowania wytwórców energii z odnawialnych źródeł energiiregulują:
• ustawa o podatku akcyzowym z dnia 6 grudnia 2008 r. (Dz. U. 2009, Nr 3, poz. 11);
• ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia 31 stycznia 2001 r. (Dz. U. 2001, Nr 14, poz. 176);
• ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych z dnia 14 czerwca 2000 r. (Dz. U. 2000, Nr 54, poz. 654);
• ustawa o podatkach i opłatach lokalnych z dnia 21 czerwca 2006 r. (Dz. U. 2006, Nr 121, poz. 844).

3. wykorzystanie produktu pofermentacyjnego powstającego w procesie fermentacji metanowej jako nawozu regulują: ustawa o nawozach i nawożeniu z dnia 10 lipca 2007 r. (Dz. U. 2007, Nr 147, poz. 1033) oraz rozporządzenie w sprawie procesu odzysku R10 z dnia 14 listopada 2007 r. (Dz. U. 2007, Nr 228, poz. 1685);
• przefermentowane odpady z beztlenowego rozkładu gnojowicy, odpadów roślinnych i zwierzęcych są kwalifikowane jako odpad o kodzie 19 06 06;
• ciecze z beztlenowego rozkładu gnojowicy, odpadów roślinnych lub roślin są kwalifikowane jako odpad 19 06 05.

Projektowana nowelizacja ustawy o nawozach i nawożeniu oraz rozporządzenia w sprawie procesu odzysku R10 przewiduje uproszczenie zasad wykorzystywania produktu pofermentacyjnego do nawożenia.

4. zagadnienia związane zlokalizacją biogazowiorazbudynków należących do ciągu technologicznego na gruntach rolnych regulują przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych z dnia 3 lutego 1995 r. (Dz. U. 2004, Nr 121, poz.1266) oraz rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r.w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie(Dz. U. 1997, Nr 132, poz. 877).

Budowa biogazowni – etapy przygotowania i realizacji inwestycji
Rozpoczęcie realizacji poszczególnych etapów przygotowawczych budowy biogazowni, które pozwolą uzyskać pozwolenie na budowę biogazowni wymaga posiadania:
1. map: ewidencyjnej i sytuacyjno-wysokościowej
2. aktu własności działki, odpisu z księgi wieczystej
3. wyrysu i wypisu z Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego
4. wyrysu i wypisu z rejestru gruntów

Informacje szczegółowe dotyczące poszczególnych etapów:

1.Uzyskanie decyzji środowiskowej jest niezbędne ze względu na fakt, że instalacja biogazowa jest inwestycją uznawaną oddziałującą na środowisko. Jej uzyskanie wymaga złożenia przez inwestora wniosku do Urzędu Gminy na podstawie Rozporządzenia Rady Ministróww sprawie określenia przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzania raportu oddziaływania na środowisko z dnia 9 listopada 2004 r. (Dz. U. 2007, Nr 57, poz. 2573).
Do wniosku należy dołączyć:
• raport lub informacje zawierające wstępne dane o wpływie inwestycji na środowisko, poświadczony kopią mapy ewidencyjnej z zaznaczonym przebiegiem granic terenu oraz obszarem, na który będzie oddziaływała inwestycja;
• wyciąg z miejscowego planu;
• dowód wniesienia opłaty skarbowej.

2.Uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego polega na złożeniu wniosku do Urzędu Gminy zgodnie z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003 r. (Dz. U. 2003, Nr 80, poz. 717), który będzie zawierał:
• planowany sposób zagospodarowania działki oraz charakterystykę zabudowy i zagospodarowania terenu,
• istotne parametry techniczne inwestycji,
• zapotrzebowanie na wodę, energię, sposób odprowadzania ścieków.
Ponadto do wniosku należy dołączyć:
• kopię mapy zasadniczej z wyrysowanymi granicami terenu inwestycji,
• wypisy z ewidencji gruntów.

3. Zgodnie z ustawą prawo wodne z dnia 18 listopada 2005 r. (Dz. U. 2008, Nr 239, poz. 2019),uzyskanie pozwolenia wodno-prawnego(niezbędne do wykonania przyłączy do pobierania wody, wybudowania studni, gromadzenia ścieków, itp.) wymaga złożenia stosownego wniosku i dołączenia:
• decyzji o warunkach zabudowy lub wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został sporządzony;
• opisu planowanej działalności;
• operatu wodno-prawnego.
Należy pamiętać, że pozwolenie wodno-prawne wydawane jest na czas określony.

4. Na podstawie Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji sieci uzbrojenia terenu oraz zespołów uzgadniania dokumentacji projektowej z dnia 2 kwietnia 2001 r. (Dz. U. 2001, Nr 38, poz. 455) uzyskanie uzgodnienia Zespołu Uzgadniania Dokumentacji Projektowej (ZUD), która jest niezbędna w celu sprawdzenia zgodności usytuowania projektu z uzbrojeniem terenu, wymaga złożenia wniosku oraz załączenia:
• 3 egzemplarzy projektu usytuowania sieci uzbrojenia terenu (projekt zagospodarowania) opracowane w kolorach branżowych;
• decyzji o warunkach zabudowy z załącznikiem graficznym lub zamiennie: decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego albo wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w przypadku, kiedy jest to wymagane prawem budowlanym;
• warunków technicznych podłączenia poszczególnych przewodów do istniejących sieci uzbrojenia terenu, uzyskane od jednostek zarządzających tymi sieciami;
• wykazu współrzędnych projektowanych osi przewodu uzbrojenia podziemnego w pliku tekstowym na nośniku elektronicznym.

5. W sytuacji, kiedy teren, na którym ma powstać inwestycja nie posiada dróg dojazdowych należy uzyskać pozwolenie na zjazdy zgodnie z ustawą o drogach publicznych z dnia 25 stycznia 2007 r. (Dz. U. 2007, Nr 19, poz. 115). Polega to na wystąpieniu do zarządcy drogi z wnioskiem o zezwolenie na zjazdy z drogi publicznej na tereny pod inwestycję. Do wniosku należy dołączyć:
• Szczegółowy plan sytuacyjny, z zaznaczoną lokalizacją zjazdu;
• Oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością, przy której ma być zjazd (na żądanie zarządcy drogi, kopia dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do nieruchomości, poświadczona za zgodność z oryginałem;
• Opinia Zespołu Uzgadniania Dokumentacji Projektowej (na żądanie zarządcy drogi).

6. Inwestorzy zamierzający prowadzić działalność gospodarzą polegającą na wytwarzaniu energii elektrycznej z odnawialnego źródła energii, jakim jest biogaz, są obowiązani od dnia 01.01.2011 r. wpisać się do rejestru prowadzonego przez Prezesa Agencji Rynku Rolnego na zasadach określonych w przepisach wykonawczych do ustawy Prawo energetyczne(przepisy są obecnie projektowane). Do czasu uruchomienia rejestru producentów biogazu rolniczego oraz energii elektrycznej z biogazu rolniczego, inwestor nie jest zobowiązany do uzyskania koncesji.

7. Zgodnie z ustawą Prawo energetyczne z dnia 10 kwietnia 1997 r. (Dz. U. 2006, Nr 89, poz. 625), w celu uzyskania warunków przyłączenia do sieci energii elektrycznej należy wystąpić do zakładu energetycznego z wnioskiem o określenie tych warunków. Do wniosku należy dołączyć:
• mapa geodezyjna z naniesioną działką i jej położenie wobec istniejącej sieci energetycznej;
• tytuł własności terenu.

8. W celu uzyskania pozwolenia na budowę do Starostwa Powiatowego złożyć należy wniosek o wydanie takiego pozwolenia na podstawie ustawy Prawo budowlane z dnia 17 sierpnia 2006 r. (Dz. U. 2006, Nr 156, poz. 1118). Do wniosku należy załączyć:
• oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;
• 4 egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem potwierdzającym uprawnienia do projektowania (aktualnym na dzień opracowania projektu) – czyli wszystkimi dokumentami zebranymi w poprzednich 7 etapach administracyjnych;
• oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Możliwości uzyskania wsparcia na inwestycje związane z wytwarzaniem biogazu
1.Program Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013
• Działanie 121. Modernizacja gospodarstw rolnych
• Działanie 123. Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej
• Działanie 142. Grupy producentów rolnych
• Działanie 311. Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej
• Działanie 312. Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw
• Działanie 321. Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej

2.Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko
• Priorytet IX. Infrastruktura energetyczna przyjazna środowisku u efektywność energetyczna
– Działanie 9.4 Wytwarzanie energii ze źródeł odnawialnych
• Priorytet X. Bezpieczeństwo energetyczne, w tym dywersyfikacja źródeł energii
– Działanie 10.3 Rozwój przemysłu dla odnawialnych źródeł energii

3.Narodowy Fundusz Ochrony środowiska i Gospodarki Wodnej
• Program dla przedsięwzięć OZE i obiektów wysokosprawnej kogeneracji

4.Bank Ochrony Środowiska
• Kredyty na urządzenia i wyroby służące ochronie środowiska
• Linia KfW na długoterminowe inwestycje

5.Szwajcarsko – Polski Program Współpracy
• Priorytet 2: Środowisko i infrastruktura

6.Krajowy Program Restrukturyzacji
• Działanie: Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej – przetwarzanie produktów rolnych na cele energetyczne

7.Regionalne Programy Operacyjne

SŁOWNICZEK

Branża biogazowa posługuje się własnym, często specyficznym systemem pojęć i zwrotów technicznych. Należy pamiętać, że jest to obszar działalności gospodarczej, gdzie stykają się pojęcia z dwóch różnych dziedzin: technologii, w szczególności elektroenergetycznej oraz kluczowej dla funkcjonowania instalacji biogazowej – biotechnologii.
Często wykorzystywane są biotechnologiczne pojęcia naukowe, opisujące wyniki badań laboratoryjnych. Aby ułatwić poruszanie się w tej materii, prawidłowe odczytywanie informacji zawartych w prezentacjach lub ofertach, poniżej znajduje się podstawowy zestaw pojęć związany z branżą biogazową.

kogeneracja– wytwarzanie w jednym procesie technologicznym jednocześnie energii elektrycznej i ciepła. Zaletą kogeneracji jest wykorzystanie energii pierwotnej zawartej w paliwie w stopniu znacznie wyższym niż gdyby produkowana była jedynie jedna forma energii.

substrat– substancja używana w procesie fermentacji do produkcji biogazu, najczęściej to odpad poprodukcyjny lub rośliny energetyczne, substancja zawierająca masę organiczną, z której w procesie fermentacji wytwarzany jest biogaz. Wyróżniamy trzy podstawowe grupy substratów: odpady produkcji rolniczej, odpady przemysłu spożywczego, uprawy energetyczne (więcej w zakładce substraty).

sucha masa organiczna– parametr opisujący substrat, skrót s.m.o., VS (ang.) lub oTS (niem.) – określana w procentach ilość substancji organicznej w suchej masie (% s.m., %TS). W praktyce to od ilości masy organicznej w substracie zależy ilość biogazu jaką można z niego pozyskać. Wartość ta ustalana jest dla poszczególnych substratów w wyniku badań laboratoryjnych.

wydajność biogazowa– inaczej produktywność substratu, parametr pokazujący jaką ilość biogazu można wytworzyć w fermentacji z danego substratu. Może być podawany w różnych jednostkach – m3/t śm (świeżej masy), m3/t s.m. (suchej masy) lub m3/s.m.o. (suchej masy organicznej)

czas retencji (HRT – ang. Hydraulic Retention Time) – czas przebywania substratu w komorze fermentacyjnej mierzony w dobach.

MPR– skrót angielskiego zwrotu „methane production rate” – wskaźnik określający efektywność instalacji biogazowej, pokazujący ile m3 biogazu uzyskuje się w ciągu jednego dnia z 1m3 fermentora;

inhibitor– substancja spowalniająca proces, w przypadku biogazowni jest to zanieczyszczenie w fermentorze, które spowalnia lub wstrzymuje proces fermentacji np. antybiotyki (występujące w moczu zwierząt gospodarskich, czy odpadach komunalnych) niszczące bakterie metanowe, niektóre metale (np. nikiel, miedź) jeśli występują w podwyższonym stężeniu, amoniak.

Nm3– to skrót oznaczający normalny metr sześcienny gazu, tzn. 1m3 gazu pod ciśnieniem 1 atmosfery w temperaturze 0ºC.

       

Zmodyfikowany przez: Sławomir Mucha E-mail: slawomir.mucha@minrol.gov.pl Data utworzenia: 25.11.2009 12:02:57 Data ostatniej modyfikacji: 30.09.2014 13:34:38 Statystyka strony: - odsłon